نماز حائض(پریود شده)

نماز حائض

 

حرمت عبادات حائض

پرسش 97 . انجام چه عباداتى براى زن حائض حرام است؟

همه مراجع: هر عبادتى كه كه نياز به وضو يا غسل يا تيمم دارد، انجام آن جايز نيست؛ مانند نماز، روزه، طواف، اعتكاف و نماز احتياط.[173]

تبصره . بنابر اين خواندن نماز ميت براى زن حائض اشكال ندارد؛ چون نياز به وضو ندارد.

 

نمازها و روزه ها

پرسش 98. چرا قضاى نمازهايى كه در زمان حيض از زن فوت شده، واجب نيست؛ ولى قضاى روزه ها واجب است؟

1. روزه سالى يك بار واجب شده است؛ بنابراين قضاى آن براى زن بسيار سبك و آسان است؛ ولى نماز، صبح و شب واجب شده و قضاى آنها دشوار و مشقّت آور است.

2. تمكين و اداى حقوق شوهر، از امورى است كه اسلام آن را براى زن لازم شمرده است. قضاى نمازهايى كه در حال حيض از زن فوت شده، در كنار انجام نمازها در حال پاكى براى وى بسيار سخت و دشوار است و چه بسا اشتغال به آنها، مانع تأمين حقوق شوهر گردد. از اين رو شارع به جهت تخفيف و آسان گيرى و رعايت حق شوهر، زن را از قضاى نمازهاى فوت شده، معاف كرده است، در حالى كه قضاى روزه با اين مشكلات همراه نيست.[174]

 

زمان ترك عبادات

پرسش 99 . آيا زن به محض ديدن خون بايد عبادات را ترك كند، يا بايد تا مدت سه روز صبر كند؟

آيات عظام امام، بهجت، خامنه اى، سيستانى، فاضل و نورى: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت «وقتيه» يا «وقتيه و عدديه» دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلو يا عقب تر، عبادت را ترك كند و اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه تنها عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند؛ ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد، بنابر احتياط واجب بايد تا سه روز محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد و اگر پيش از سه روز پاك نشد، بايد آن را حيض قرار دهد.[175]

 آيه اللّه  تبريزى: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت «وقتيه» يا «وقتيه و عدديه» دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلو يا عقب تر، عبادت را ترك كند. اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه تنها عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند؛ ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد (بنابر احتياط واجب بايد در غير زن مبتدئه و مضطربه تا سه روز محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد و اگر پيش از سه روز پاك نشد، بايد آن را حيض قرار دهد) و در مورد زن مبتدئه و مضطربه اگر تا سه روز ادامه پيدا كند و پيش از ده روز خون قطع شود، بايد محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد.[176]

آيه اللّه  صافى: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت «وقتيه» يا «وقتيه و عدديه» دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلوتر، عبادت را ترك كند؛ ولى اگر يك يا چند روز از عادت عقب تر شود و نشانه هاى حيض را نيز نداشته باشد، بنابر احتياط واجب، بايد محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد. اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند، ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد، بنابر احتياط واجب، محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد؛ هر چند  خون تا ده روز هم ادامه يابد.[177]

آيات عظام مكارم و وحيد: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت «وقتيه» يا «وقتيه و عدديه» دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلو يا عقب تر، عبادت را ترك كند. اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند؛ ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد، بايد كارهاى استحاضه را به جا آورد؛ هر چند خون تا ده روز هم ادامه يابد.[178]

 تبصره 1 . بر اساس حكم ياد شده، اگر زن به محض مشاهده خون، عبادت را ترك كند. چنانچه بعد بفهمد حيض نبوده است (مثلاً پيش از سه روز پاك شود)، بايد عبادت هايى را كه به جا نياورده، قضا كند.

 تبصره 2 . منظور از جلو و عقب افتادن عادت، اين است كه شروع خون يك يا دو يا چند روز جلو يا عقب تر از ايام عادت تحقق پيدا كرده است؛ به طورى كه عرفاً در بين زنان گفته مى شود عادتش كمى جلو يا عقب افتاده است و منظور اين نيست كه تمامى روزهايى كه خون مشاهده مى كند، قبل از ايام عادت يا بعد از آن است.

 

پرسش 100 . اگر زن با مشاهده خون يقين پيدا كند كه تا سه روز و يا بيشتر ادامه پيدا مى كند، آيا بايد عبادتش را ترك كند؟

آيات عظام امام، بهجت، خامنه اى، سيستانى، فاضل و نورى: آرى، بايد عبادتش را ترك كند.

آيه اللّه  تبريزى: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت وقتيه يا وقتيه و عدديه دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلو يا عقب تر، عبادت را ترك كند و اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه تنها عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد، (بنابر احتياط واجب بايد در غير زن مبتدئه و مضطربه تا سه روز محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد و اگر پيش از سه روز پاك نشد، بايد آن را حيض قرار دهد) و در مورد زن مبتدئه و مضطربه اگر تا سه روز ادامه پيدا كند و پيش از ده روز خون قطع شود، بايد محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد.[179]

آيه اللّه  صافى: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت «وقتيه» يا «وقتيه و عدديه» دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلوتر، عبادت را ترك كند؛ ولى اگر يك يا چند روز از عادت عقب تر شود و نشانه هاى حيض را نيز نداشته باشد، بنابر احتياط واجب، بايد محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد. اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند، ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد، بنابر احتياط  واجب، محرمات حائض را ترك كند و كارهاى استحاضه را به جا آورد؛ هر چند خون تا ده روز هم ادامه يابد.[180]

آيات عظام مكارم و وحيد: حكم بين اقسام حائض فرق مى كند. اگر از زنانى است كه عادت «وقتيه» يا «وقتيه و عدديه» دارد، بايد به محض مشاهده خون در ايام عادت يا كمى جلو يا عقب تر، عبادت را ترك كند. اگر زن مضطربه، مبتدئه، ناسيه و يا زنى است كه عادت عدديه دارد، چنانچه خون، نشانه هاى حيض را داشته باشد، بايد عبادت را ترك كند؛ ولى اگر نشانه هاى حيض را نداشته باشد، بايد كارهاى استحاضه را به جا آورد؛ هر چند خون تا ده روز هم ادامه يابد.[181]

 

پاكى پايان وقت

پرسش 101 . اگر زن در آخر وقت از حيض پاك شود و وقت براى غسل نداشته باشد، آيا خواندن نماز واجب است؟

آيات عظام امام، خامنه اى، صافى، فاضل و نورى: خير، در فرض ياد شده، نماز بر زن واجب نيست [و قضا هم ندارد].[182]

آيات عظام بهجت، تبريزى و وحيد: اگر مى تواند با تيمم نماز بخواند، بنابر احتياط واجب بايد نماز بخواند و اگر نخواند، قضا ندارد.[183]

 آيه اللّه  سيستانى: بنابر احتياط واجب بايد نماز را با تيمم بخواند و اگر نخواند، بايد قضا كند.[184]

آيه اللّه  مكارم: اگر به حدى است كه فقط مى تواند تيمم كند و يك ركعت نماز را در وقت و بقيه را در خارج وقت به جا آورد، نماز بر او واجب نيست [و قضا هم ندارد].[185]

 

قضاى نماز و روزه

پرسش 102 . اگر زن به اعتقاد اينكه حيض است، نماز و روزه هاى خود را نخواند و بعد بفهمد كه حيض نبوده، تكليف عبادات او چيست؟

همه مراجع: بايد نماز و روزه هايى را كه در آن روزها به جا نياورده است، قضا كند.[186]

 

پرسش 103 . اگر وقت نماز داخل شود آنگاه زن قبل از خواندن نماز حائض شود، تكليفش چيست؟

همه مراجع: اگر از اول وقت به اندازه انجام واجبات يك نماز گذشته باشد و سپس خون حيض ببيند، بايد آن نماز را قضا كند و هر فردى در اندازه «وقت براى انجام واجبات» بايد ملاحظه حال خود را نمايد، به عنوان مثال براى مسافر به اندازه دو ركعت و براى حاضر، به اندازه چهار ركعت و كسى كه وضو ندارد وقت وضو را نيز در نظر بگيرد و همچنين تطهير لباس و بدن.[187]

تبصره . اگر بعد از داخل شدن وقت نماز به اندازه انجام واجبات يك نماز نگذشته باشد، به نظر اكثر مراجع احتياط مستحب (بهتر) آن است كه آن نماز را قضا كند و برخى نيز احتياط واجب دارند.

 

حيض در نماز

پرسش 104 . اگر زن در اثناى نماز شك كند كه حيض شده يا نه، تكليفش چيست؟

همه مراجع: اگر شك داشته باشد، نمازش صحيح است.[188]

 

حيض در وقت نماز

پرسش 105 . اگر زن احتمال بدهد كه وسط يا پايان وقت حائض مى شود، آيا بايد نماز را اول وقت بخواند؟

آيات عظام امام، بهجت، خامنه اى، صافى، فاضل و نورى: اگر بداند كه نماز را به تأخير اندازد حائض مى شود، بايد فورى نماز را بخواند و اگر نخواند و از اول وقت به اندازه انجام واجبات يك نماز بگذرد و سپس حائض شود، بايد آن نماز را قضا كند.[189]

آيه اللّه  تبريزى: اگر بداند يا احتمال دهد كه نماز را به تأخير اندازد حائض مى شود، بايد فورى نماز را بخواند و اگر نخواند و از اول وقت به اندازه انجام واجبات يك نماز بگذرد و سپس حائض شود، بايد آن نماز را قضا كند.[190]

آيات عظام سيستانى و وحيد: اگر بداند كه نماز را به تأخير اندازد حائض مى شود،  بايد فورى نماز را بخواند و اگر در حد احتمال باشد، بنابر احتياط واجب بايد نماز را فورى بخواند و اگر نخواند و از اول وقت به اندازه انجام واجبات يك نماز بگذرد و سپس حائض شود، بايد آن نماز را قضا كند.[191]

آيه اللّه  مكارم: اگر بداند يا گمان داشته باشد كه نماز را به تأخير اندازد حائض مى شود، بايد فورى نماز را بخواند و اگر نخواند و از اول وقت به اندازه انجام واجبات يك نماز بگذرد و سپس حائض شود، بايد آن نماز را قضا كند.[192]

 

نماز آموزشى حائض

پرسش 106 . آيا زن حائض مى تواند به انگيزه ياد دادن نماز به فرزند خود، نماز صورى بخواند؟

همه مراجع: آنچه براى زن حائض حرام است، خواندن نماز واقعى است؛ هرچند قصد آموزش نيز در بين باشد؛ ولى خواندن نماز صورى اشكال ندارد.[193]

 

حائض و نماز آيات

پرسش 107 . اگر زن در گرفتگى خورشيد و ماه،  حائض باشد، آيا پس از پاك شدن، بايد نماز آيات را قضا كند؟

همه مراجع (به جز فاضل و وحيد): قضاى آن واجب نيست.[194]

آيه اللّه  فاضل: بنابر احتياط واجب، بايد قضا كند.[195]

آيه اللّه  وحيد: اگر در هنگام گرفتگى خورشيد و ماه حائض بوده، قضاى آن واجب نيست؛ ولى اگر در هنگام زلزله بوده، بايد پس از پاك شدن آن را بدون نيت ادا و قضا به جا آورد.[196]

 

نماز جمعه

پرسش 108 . آيا زنان مى توانند در ايام عادت ماهانه به منظور باشكوه كردن آيين نماز جمعه، به مصلاّ بروند؟

همه مراجع: صرف حضور در نماز جمعه اشكال ندارد؛ ولى خواندن نماز براى زن حائض حرام است.

تبصره . اگر نماز جمعه در مسجد يا حرم معصوم (علیه السلام)  اقامه شود، زن حائض نمى تواند در آنجا حضور پيدا كند، البته توقف در بيرون مسجد و خارج از محدوده ضريح معصوم (علیه السلام)  اشكال ندارد.

 

حيض پيش از وقت

پرسش 109 . اگر خانمى نداند پيش از وقت نماز حيض شده يا بعد از آن، تكليف نماز آن روز چه مى شود؟

همه مراجع: در فرض ياد شده، قضاى آن نماز واجب نيست.[197]

 

حيض در سفر

پرسش 110 . زن حائض در شهرى كه وطنش نيست قصد ماندن ده روز مى كند؛  در بين اين ده روز از خون پاك مى شود؛ آيا بايد نماز خود را شكسته بخواند يا تمام؟

همه مراجع: اگر قصد ماندن ده روز را داشته، نمازش تمام است؛ هر چند تعدادى از روزها را نماز نخوانده باشد.[198]

 

سجده حائض

پرسش 111 . آيا زن حائض مى تواند سجده كند (مثلاً سجده شكر)؟

همه مراجع: سجده كردن براى زن حائض جايز است.[199]

 

لباس هاى حائض

پرسش 112 . آيا زن حائض پس از پاك شدن، بايد تمام لباس هاى زمان قاعدگى را بشويد يا اينكه مى تواند با همان لباس ها نماز بخواند؟

همه مراجع: اگر لباس هايش با خون حيض يا نجاست ديگر نجس نشده، مى تواند با آنها نماز بخواند.[200]

 

بخشودگى خون حيض

پرسش 113 . اگر خون حيض و نفاس و استحاضه به مقدار كمتر از درهم (تقريبا كمتر از سكه پنج ريالى) در بدن يا لباس زن باشد؛ حكم آن چيست؟

آيات عظام امام و خامنه اى: اگر خون حيض و نفاس باشد، نماز باطل است و بنابر احتياط واجب بايد خون استحاضه نيز در بدن يا لباس نماز گزار نباشد.[201]

آيات عظام بهجت و تبريزى: بنابر احتياط واجب بايد خون حيض، نفاس و استحاضه در بدن يا لباس نماز گزار نباشد.[202]

آيات عظام سيستانى، صافى، فاضل، نورى و وحيد: اگر خون حيض باشد، نماز باطل است و بنابر احتياط واجب، بايد خون استحاضه و نفاس نيز در بدن يا لباس نمازگزار نباشد.[203]

آيه اللّه  مكارم: اگر در بدن يا لباس نمازگزار خون حيض، نفاس و استحاضه باشد، نماز باطل است.[204]

 

قرص پيشگيرى و عبادت

پرسش 114 . اگر خانمى در ايام عادت، از قرص يا آمپول جلوگيرى استفاده كند؛ آيا نماز و روزه او صحيح است؟

همه مراجع: تا هنگامى كه از رحم خون بيرون نيايد، پاك است و بايد عبادت خود را به جا آورد.[205]

 

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

[173]. العروة الوثقى، ج 2، صلاة الاحتياط، م 1؛ توضيح المسائل مراجع، م 450 و وحيد، توضيح المسائل، م 456 و دفتر: خامنه اى.

 

[174]. ر.ك: وسائل الشيعه، باب 41، باب قضاء الحائض و النفساء الصلاة دون الصوم.

 

[175]. امام، سيستانى، فاضل، التعليقه على العروة الوثقى، ج 1، احكام الحيض، م 15؛ نورى، التعليقه على العروةالوثقى، ج 1، احكام الحيض، م 15 و توضيح المسائل مراجع، م 500؛ بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 251 و دفتر: خامنه اى.

 

[176]. منهاج الصالحين، ج 1، م 215 و 216.

 

[177]. هداية العباد، ج 1، اقسام الحائض، م 232 و توضيح المسائل مراجع، م 500.

 

[178]. مكارم، التعليقه على العروة الوثقى، ج 1، احكام الحيض، م 15 و توضيح المسائل مراجع، م 500 و وحيد، منهاج الصالحين، ج 1، م 215 و 216.

 

[179]. منهاج الصالحين، ج 1، م 215 و 216.

 

[180]. هداية العباد، ج 1، اقسام الحائض، م 232 و توضيح المسائل مراجع، م 500.

 

[181]. مكارم، التعليقه على العروة الوثقى، ج 1، احكام الحيض، م 15 و توضيح المسائل مراجع، م 500 و وحيد، منهاج الصالحين، ج 1، م 215 و 216.

 

[182]. توضيح المسائل مراجع، م 473 و دفتر: خامنه اى.

 

[183]. تبريزى، توضيح المسائل مراجع، م 473 و وحيد، توضيح المسائل، م 479 و دفتر: بهجت.

 

[184]. سيستانى، توضيح المسائل مراجع، م 473.

 

[185]. توضيح المسائل، م 454.

 

[186]. توضيح المسائل مراجع، م 507 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 513.

 

[187]. توضيح المسائل مراجع، م 471 ؛ امام، سيستانى، فاضل، مكارم، نورى، العروه الوثقى، ج 1، احكام الحيض، م 31؛ صافى، هدايه العباد، ج 1، م 265؛ بهجت، وسيله النجاة، ج 1، م 283.

 

[188]. توضيح المسائل مراجع، م 464 و 465 و وحيد، توضيح المسائل، 470 و 471 و دفتر: خامنه اى.

 

[189]. توضيح المسائل مراجع، م 470 و 471 و وحيد، توضيح المسائل، م 476 و 477 و دفتر: بهجت و خامنه اى.

 

[190]. توضيح المسائل مراجع، م 470 و 471

 

[191]. توضيح المسائل مراجع، م 470 و 471 و وحيد، توضيح المسائل، م 476 و 477.

 

[192]. توضيح المسائل مراجع، م 470 و 471

 

[193]. دفتر: همه مراجع.

 

[194]. امام، صافى، مكارم و نورى، توضيح المسائل مراجع، م 1506 و تبريزى و سيستانى، منهاج الصالحين، احكام الحائض، م 232 و بهجت، وسيلة النجاة، ج 1، م 283 و دفتر: خامنه اى.

 

[195]. تعليقات على العروه، ج 1، احكام الحائض، الحادى عشر.

 

[196]. وحيد، منهاج الصالحين، احكام الحائض، م 232 و صلاة الآيات المبحث الثانى.

 

[197]. تبريزى، استفتاءات، س 263 و دفتر: همه مراجع.

 

[198]. دفتر: همه مراجع.

 

[199]. العروة الوثقى، ج 1، احكام الحائض، م 2

 

[200]. دفتر: همه مراجع.

 

[201]. امام، توضيح المسائل مراجع، م 855 و دفتر: خامنه اى.

 

[202]. توضيح المسائل مراجع، م 855

 

[203]. توضيح المسائل مراجع، م 855؛ وحيد، توضيح المسائل، م 861.

 

[204]. همان.

 

[205]. امام، استفتاءات، ج 1، س 39 ؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 563 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 512 ؛ دفتر: همه مراجع.