احکام منزل

احكام منزل

نظافت و پاكيزگى
پرسش 537 . آيا درباره نظافت و پاكيزگى آيه اى وجود دارد؟
در قرآن مجيد مى خوانيم: «وَ اللّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ »228 ؛ «و خداوند كسانى را كه خواهان پاكى اند دوست مى دارد».
اسلام دين پاكى و پاكيزگى است. طهارت از اين رو احكام و قوانينش بر اين اساس تنظيم شده است و به عنوان بخشى از ايمان شمرده شده است. همچنان كه پليدى و پلشتى بسيارى از نجاسات، نزد بشر فطرى و ذاتى است و طبع او از آن تنفر دارد. البته بعضى از پديده ها وجود دارند كه نجاست آن مخفى است و انسان به راحتى نمى تواند به آنها پى ببرد و چه بسا آنها را پاك مى داند ؛ ولى دين اسلام نجاست آنها را گوشزد كرده است (مانند نجاست سگ، خوك و شراب ). از سوى ديگر اين دين براى پاك گردانيدن نجاسات، برنامه و دستورات خاصى دارد.
گفتنى است با توجه به اينكه عموم مردم در شبانه روز با مسائل طهارت و نجاست سر و كار دارند، دين اسلام احكام اين باب را بسيار آسان و منطبق با فطرت بشرى تشريع كرده و جست و جو و تحقيق و دقت نظر را لازم نشمرده است. حتى در مواردى شخص را از دقت زياد و وسواس بر حذر و منع كرده است ؛ زيرا وسواس در طهارت و نجاست، شخص را دچار بيمارى روحى و افسردگى نموده، زندگى را بر خودش تلخ مى كند. ترديدى نيست كه خداوند راضى به رنج و عذاب او و اطرافيانش نيست.
به منظور آگاهى بيشتر در اين باره، برخى از احكام خانه را مورد توجه قرار مى دهيم.

شستن نجس
پرسش 538 . اگر چيزى به بول، نجس شود چگونه با آب قليل پاك مى شود؟
همه مراجع (به جز بهجت، سيستانى و صافى ): اگر از قبيل بدن و چيزهاى سفت است (كه آب در آن نفوذ نمى كند ) پس از برطرف شدن عين نجاست (خواه با آب يا وسيله ديگر )، بايد دو بار شسته شود و اگر از قبيل لباس و فرش و مانند اينها است، بايد بعد از هر بار شستن فشار داده شود تا غساله آن بيرون آيد.229
آيات عظام بهجت و صافى: پس از برطرف كردن عين نجاست، يك مرتبه با آب شسته شود كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، فشار يا حركت دادن لازم است.230
آيه اللّه  سيستانى: اگر آن چيز لباس و بدن باشد، پس از برطرف شدن عين نجاست (خواه با آب يا وسيله ديگر )، بايد دو بار شسته شود و اگر غير آن باشد، يك مرتبه با آب شسته شود كفايت مى كند. در هر حال در لباس و فرش و مانند آن، فشار يا حركت لازم است.231
تبصره. غساله آبى است كه در وقت شستن و بعد از آن، از آن چيزى كه شسته مى شود خود به خود يا به وسيله فشار و مانند آن، جدا مى شود.

پرسش 539 . اگر چيزى به بول، نجس شود چگونه با آب كر (مانند آب لوله كشى ) پاك مى شود؟
آيات عظام امام، خامنه اى، فاضل و نورى: پس از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه با آب شسته شود، كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، بنابر احتياط واجب بايد آن را فشار يا حركت داد، تا غساله آن بيرون آيد.232
آيه اللّه  تبريزى: پس از برطرف كردن عين نجاست بايد دو مرتبه با آب شسته شود و در لباس و فرش و مانند آن فشار يا حركت دادن لازم است.233
آيه اللّه  سيستانى: پس از برطرف كردن عين نجاست، بايد دو مرتبه با آب شسته شود و در لباس و فرش و مانند آن، فشار يا حركت دادن لازم نيست.234
آيه اللّه  صافى: پس از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه با آب شسته شود، كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، فشار يا حركت دادن لازم نيست.235
آيات عظام مكارم و وحيد: پس از برطرف كردن عين نجاست، يك مرتبه با آب شسته شود كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، بايد آن را فشار يا حركت داد تا غساله آن بيرون آيد.236
تبصره. اگر عين نجاست با همان شستن مرتبه اول از بين برود و بعد از آن آب استمرار داشته باشد، آن چيز پاك مى شود و نياز به شستن بار دوم نيست ؛ مگر بنابر فتواى كسانى كه دو بار شستن را لازم مى شمارند.

پرسش 540 . اگر چيزى به غيربول، (مانند خون ) نجس شود چگونه با آب قليل پاك مى شود؟
همه مراجع: اگر از قبيل بدن و چيزهاى سفت است (كه آب در آن نفوذ نمى كند )، پس از برطرف شدن عين نجاست (خواه با آب يا وسيله ديگر ) ؛ يك مرتبه شستن، پاك مى شود و اگر از قبيل لباس و فرش و مانند اينها است بايد فشار داده شود تا غساله آن بيرون آيد.237

پرسش 541 . اگر چيزى به غيربول، (مانند خون ) نجس شود چگونه با آب كر (مانند آب لوله كشى ) پاك مى شود؟
آيات عظام امام، خامنه اى، فاضل و نورى: پس از برطرف كردن عين نجاست، يك مرتبه با آب شسته شود كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، بنابر احتياط واجب بايد آن را فشار يا حركت داد، تا غساله آن بيرون آيد.238
آيات عظام بهجت، سيستانى و صافى: پس از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه با آب شسته شود كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، فشار يا حركت دادن لازم نيست.239
آيات عظام تبريزى، مكارم و وحيد: پس از برطرف كردن عين نجاست يك مرتبه با آب شسته شود كفايت مى كند و در لباس و فرش و مانند آن، بايد آن را فشار يا حركت داد تا غساله آن بيرون آيد.240
تبصره. اگر عين نجاست با همان شستن مرتبه اول از بين برود، آن چيز پاك مى شود و نياز به شستن باردوم نيست ؛ مگر بنابرفتواى كسانى كه دوبار شستن را لازم مى شمارند.

رنگ نجاست
پرسش 542 . اگر بعد از شستن لباس، رنگ نجاست روى آن باقى باشد، آيا هنوز نجس است؟
همه مراجع: خير، پاك است.

كف صابون
پرسش 543 . آيا آبى كه كف صابون دارد، مى تواند چيز نجس را پاك كند؟
همه مراجع: آرى، آب با كف صابون مضاف محسوب نمى شود.241

ماشين لباس شويى
پرسش 544 . آيا لباس شويى اتوماتيك كه چند بار لباس را مى شويد، مى تواند لباس نجس را پاك كند؟
آيات عظام امام و نورى: اگر بعد از برطرف شدن عين نجاست، يك مرتبه با آب لوله كشى يا دو مرتبه با آب قليل مى شويد، پاك مى كند.242
آيه اللّه  بهجت: اگر عين نجاست را برطرف كند و آب متصل به لوله در داخل ماشين لباس شويى، به لباس ها و تمامى قسمت هاى داخل ماشين برسد، پاك مى كند.243
آيه اللّه  تبريزى: اگر هنگام چرخيدن ماشين لباس شويى براى شستن لباس، آب آن به اطراف داخل آن در بار اول پاشيده شود، بايد آب كر در بار دوم، تمام جاهايى را كه نجس شده، فرا بگيرد و لباس هم در حال اتصال به آب لوله كشى شسته شود و پس از آن غساله خارج شود، تا لباس پاك گردد.244
آيات عظام سيستانى و مكارم: اگر عين نجاست را برطرف كند، پاك مى كند ؛ خواه در حال شستن لباس ها اتصال با آب لوله كشى داشته باشد، يا بعد از قطع شدن شروع به شست و شو كند.245
آيات عظام خامنه اى و صافى: اگر عين نجاست را برطرف كند و آب متصل به لوله در داخل ماشين لباس شويى، به لباس ها و تمامى قسمت هاى داخل ماشين برسد و از آن جدا و خارج شود، پاك مى كند.246
آيه اللّه  فاضل: اگر حد اقل آب را سه بار تخليه مى كند، پاك مى كند.247
آيه اللّه  وحيد: در اين مورد بايد احتياط كرد.248

پرسش 545 . اگر پيش از آنكه لباس ها را داخل لباس شويى بريزيم، عين نجاست آنها را برطرف كنيم، آيا لباس شويى در اين هنگام لباس ها را پاك مى كند؟
همه مراجع (به جز تبريزى ): در فرض ياد شده، لباس ها پاك مى شود.249
آيه اللّه  تبريزى: اگر به غيربول نجس شده باشد كه در تطهير آن يك بار شستن كافى است و ماشين لباس شويى آن را پاك مى كند ؛ ولى اگر به بول نجس شده است، در تطهير آن دو بار شستن لازم است. از اين رو احتياط آن است كه لباس ها را يك بار در بيرون لباس شويى هم بشويند.250

خون كم
پرسش 546 . آيا خون كم (كمتر از درهم ) كه در نماز بخشيده شده، پاك است؟
همه مراجع: خير، نجس است ؛ ولى اگر در بدن و لباس نمازگزار باشد، نماز با آن صحيح است.251
تبصره. درهم تقريبا به اندازه يك بند انگشت اشاره است.

فرش و موكت
پرسش 547 . چگونه موكتى كه به زمين چسبيده و به بول نجس شده، پاك مى شود؟
آيات عظام امام، خامنه اى، فاضل و نورى: اگر بعد از برطرف ساختن عين نجاست، توسط شيلنگى كه به آب لوله كشى شهر متصل است، يك بار روى آن آب ريخته شود، پاك مى گردد و احتياط واجب آن است كه موكت طورى فشار يا حركت داده شود كه آب داخل آن خارج شود.252
آيات عظام بهجت و صافى: اگر بعد از برطرف ساختن عين نجاست توسط شيلنگى كه به آب لوله كشى شهر متصل است، يك بار روى آن آب ريخته شود، پاك مى گردد و فشار يا حركت دادن موكت لازم نيست.253
آيه اللّه  تبريزى: اگر بعد از برطرف ساختن عين نجاست توسط شيلنگى كه به آب لوله كشى شهر متصل است، دو بار روى آن آب ريخته شود، پاك مى گردد و در ضمن بايد موكت طورى فشار يا حركت داده شود، كه آب داخل آن خارج گردد.254
آيه اللّه  سيستانى: اگر بعد از برطرف ساختن عين نجاست توسط شيلنگى كه به آب لوله كشى شهر متصل است، دو بار روى آن آب ريخته شود، پاك مى گردد و فشار و حركت دادن موكت لازم نيست.255
آيات عظام مكارم و وحيد: اگر بعد از برطرف ساختن عين نجاست توسط شيلنگى كه به آب لوله كشى شهر متصل است، يك بار روى آن آب ريخته شود، پاك مى گردد و در ضمن بايد موكت طورى فشار يا حركت داده شود كه آب داخل آن خارج شود.256
تبصره. اگر عين نجاست با همان شستن مرتبه اول از بين برود، آن چيز پاك مى شود و نياز به شستن بار دوم نيست ؛ مگر بنابر فتواى كسانى كه دو بار شستن را لازم مى شمارند.

تطهير با باران
پرسش 548 . آيا فرش نجس زير باران زياد، پاك مى شود؟
همه مراجع (تبريزى و مكارم ): اگر عين نجاست در آن باقى نماند، پاك مى شود.257
آيه اللّه  تبريزى: اگر عين نجاست در آن باقى نماند، پاك مى شود و بنابر احتياط واجب، بايد فرش فشار داده شود.258
آيه اللّه  مكارم: اگر عين نجاست در آن باقى نماند، پاك مى شود و (بايد فرش فشار داده شود ) تا غساله آن بيرون بيايد.259
 

تطهير با آفتاب
پرسش 549 . آيا لباس و فرش نجس و مانند آن، با آفتاب پاك مى شود؟
همه مراجع: خير، آفتاب با شرايطى تنها مى تواند چيزهاى ثابت از قبيل در، ديوار و پنجره را پاك كند ؛ ولى لباس و فرش و مانند آن كه قابل نقل و انتقال است، با آفتاب پاك نمى شود.260

تطهير لوازم منزل
پرسش 550 . اگر ديوار اتاق يا برخى اثاث آن، نجس شود، آيا تطهير آنها واجب است؟
همه مراجع: خير، تطهير آنها واجب نيست. تنها براى صحّت نماز، بايد لباس نمازگزار و محل گذاشتن پيشانى( مانند مهر ) پاك باشد.261

ظروف نجس
پرسش 551 . اگر ظرف يا وسيله اى نجس شده و به ديگرى داده يا فروخته شود ؛ آيا بايد به او اعلام شود؟
همه مراجع (به جز امام، مكارم و نورى ): اگر بداند كه باعث نجس شدن غذا يا آب آشاميدنى يا آب وضو و غسل او مى شود، بايد به او اطلاع دهد.262
آيات عظام امام، مكارم و نورى: اگر بداند كه باعث نجس شدن غذا يا آب آشاميدنى يا آب وضو و غسل او مى شود، بنابر احتياط واجب، بايد به او اطلاع دهد.263
 

فروش لباس نجس
پرسش 552 . اگر لباس نجس شده باشد ؛ آيا هنگام فروختن به ديگرى و يا هديه دادن و مانند آن، بايد به او اعلام شود (با توجه به اينكه مى دانيم با آن نماز مى خواند )؟
همه مراجع (به جز مكارم ): خير، در مورد لباس، اطلاع دادن نجاست آن به ديگرى واجب نيست ؛ چه اينكه پاك بودن لباس، شرط واقعى نيست.264
آيه اللّه  مكارم: اگر بداند كه با آن لباس نماز مى خواند، بنابر احتياط واجب، بايد به او اطلاع دهد.265

نجاست مواد غذايى
پرسش 553 . اگر قسمتى از روغن جامد يا رب گوجه با فضله موش و يا چيز ديگر نجس شده باشد، آيا با برداشتن قسمت نجس شده است، جايز است از بقيه آن استفاده كرد؟
همه مراجع: اين امر در مورد روغن جامد اشكال ندارد ؛ ولى در مورد رب گوجه جايز نيست، مگر آنكه رب گوجه به طورى جامد باشد كه اگر قسمتى از آن برداشته شود، فضاى خالى فورا پر نگردد.266

خوردن غذاى نجس
پرسش 554 . اگر هنگام خوردن غذا، دهان خونى شود ؛ آيا خوردن لقمه اى كه در دهان است، جايز است؟
همه مراجع (به جز مكارم و نورى ): خوردن لقمه نجس شده، حرام است ؛ ولى اگر خون به حدى كم باشد كه به واسطه مخلوط شدن با آب دهان از بين مى رود، پاك است و فرو بردن آن اشكال ندارد.267
آيه اللّه  مكارم: خوردن لقمه نجس شده حرام است ؛ ولى اگر خون به حدى كم باشد كه به واسطه مخلوط شدن با آب دهان از بين مى رود، پاك است و فرو بردن آن اشكال ندارد ؛ ولى عمدا اين كار را نكند.268
آيه اللّه  نورى: خوردن لقمه نجس شده، حرام است ؛ هر چند خون به حدى كم باشد كه واسطه مخلوط شدن با آب دهان، از بين مى رود.269

كشمش پلو
پرسش 555 . خوردن پلويى كه كشمش يا خرماى جوشيده در آن استفاده شده، چه حكمى دارد؟
همه مراجع (به جز بهجت ): اشكال ندارد.270
آيه اللّه  بهجت: اگر خرما يا كشمش خود به خود يا با پختن جوش بيايد، بنابر احتياط واجب، نجس و خوردن آن جايز نيست.271

آب دهان گربه
پرسش 556 . آيا غذايى كه گربه به آن دهان زده، نجس است؟
همه مراجع: خير نجس نيست.272
 

خوراندن غذاى نجس
پرسش 557 . آيا غذايى كه نجس شده، خوراندن آن به بچه جايز است؟
همه مراجع (به جز صافى ): آرى جايز است.273
آيه اللّه  صافى: اگر براى بچه ضرر داشته باشد، خوراندن آن به بچه جايز نيست.

خون تخم مرغ
پرسش 558 . حكم خونى كه گاهى در تخم مرغ پيدا مى شود، چيست؟
آيات عظام امام و فاضل: اين خون پاك است ؛ ولى بنابر احتياط واجب، بايد از خوردن آن اجتناب كرد و اگر خون را با زرده تخم مرغ، به هم بزنند كه از بين برود، خوردن آن اشكال ندارد.274
آيات عظام بهجت، تبريزى، صافى، نورى، مكارم و وحيد: اين خون بنابر احتياط واجب نجس است و بايد از آن اجتناب شود. اگر خون در زرده باشد (تا پوست نازك روى آن پاره نشده )، سفيده پاك است.275
آيه اللّه  سيستانى: اين خون نجس نيست ؛ ولى احتياط مستحب آن است كه از آن اجتناب شود. اگر خون در زرده باشد [ تا پوست نازك روى آن پاره نشده]، سفيده پاك است.276
آيه اللّه  خامنه اى: اين خون پاك است ؛ ولى خوردن آن حرام مى باشد و اگر خون را با زرده تخم مرغ، به هم بزنند كه از بين برود، خوردن آن اشكال ندارد.277
 

ظرف طلا و نقره
پرسش 559 . آيا استفاده از ظرف هاى طلا و نقره جايز است؟
آيات عظام امام، بهجت و خامنه اى: نگه دارى و به كارگيرى آنها در زينت اتاق اشكال ندارد ؛ ولى استفاده هاى ديگر از آنها (مانند خوردن و آشاميدن ) حرام است.278
آيات عظام تبريزى و سيستانى: خوردن و آشاميدن از ظرف هاى طلا و نقره حرام است و بنابر احتياط واجب، هرگونه استفاده ديگر نيز جايز نيست ؛ ولى نگه دارى و يا به كارگيرى آنها در زينت اتاق و مانند آن اشكال ندارد.279
آيات عظام صافى و مكارم: خوردن و آشاميدن از ظرف هاى طلا و نقره حرام است و بنابر احتياط واجب، هرگونه استفاده ديگر، حتى نگه دارى آنها نيز جايز نيست.280
آيه اللّه  فاضل: نگه دارى آنها اشكال ندارد ؛ ولى استفاده هاى ديگر مانند خوردن و آشاميدن و حتى به كارگيرى آنها در زينت اتاق حرام است.281
آيه اللّه  نورى: خوردن و آشاميدن از ظرف هاى طلا و نقره و هرگونه استفاده ديگر، حتى نگه دارى آنها نيز حرام است.282
آيه اللّه  وحيد: خوردن و آشاميدن از ظرف هاى طلا و نقره حرام است و بنابر احتياط واجب، هرگونه استفاده ديگر، هر چند به كارگيرى آن در زينت اتاق نيز جايز نيست ؛ ولى نگه دارى آنها اشكال ندارد.283
 

ظرف آب طلا و نقره
پرسش 560 . آيا استفاده از ظرف هايى كه روى آن را آب طلا يا نقره داده اند، اشكال دارد؟
همه مراجع (به جز بهجت ): خير، اشكال ندارد.284
آيه اللّه  بهجت: آرى، اشكال دارد ؛ هر چند به حدى نباشد كه دو ظرف متصل محسوب شود.285

گيره استكان نقره اى
پرسش 561 . خوردن چاى از استكان هايى كه گيره اش طلا يا نقره است، چه حكمى دارد؟
همه مراجع: اگر به گونه اى است كه بعد از برداشتن استكان، به گيره استكان ظرف گفته شود، چاى خوردن از آن اشكال دارد.286
تبصره. آيه اللّه  مكارم گيره استكان را ظرف نمى دانند.

قلمدان و عطردان طلا
پرسش 562 . حكم استفاده از قلمدان، عطردان، سرمه دان و مانند آن كه از طلا يا نقره ساخته شده، چيست؟
همه مراجع (به جز بهجت، صافى و مكارم ): استفاده از آن اشكال ندارد (هر چند بهتر است از آنها اجتناب شود ).287
آيه اللّه  بهجت: استفاده از آن جايز نيست.288
آيات عظام صافى و مكارم: استفاده از آن بنابر احتياط واجب جايز نيست.289
 

فرش ابريشم
پرسش 563 . آيا نماز خواندن بر روى فرش ابريشم، صحيح است؟
همه مراجع: آرى، صحيح است.290

لباس ابريشم
پرسش 564 . حكم پوشيدن لباس ابريشم براى زن و مرد چيست؟
همه مراجع: اگر ابريشم خالص باشد، پوشيدن آن براى مرد حرام است ؛ ولى براى زن اشكال ندارد.291

لباس موقت
پرسش 565 . گاهى به مدت كوتاهى و به طور موقت لباس شوهرم را در منزل مى پوشم، آيا اين كار جايز است؟
همه مراجع (به جز امام و بهجت ): خير، اشكال ندارد.292
آيات عظام امام و بهجت: بنابر احتياط واجب جايز نيست.293

تطهير مخرج بول
پرسش 566 . هنگام تخلّى، مخرج بول بايد چند مرتبه شسته شود؟
آيات عظام امام، بهجت، سيستانى، فاضل و نورى: اگر بعد از برطرف شدن بول، يك بار شسته شود، كفايت مى كند (خواه با آب شيلنگ باشد يا آب قليل ).294
آيات عظام تبريزى، خامنه اى و صافى: اگر شستن با شيلنگ متصل به آب لوله كشى شهر باشد، (بعد از برطرف شدن بول ) ؛ يك مرتبه شسته شود، كفايت مى كند ؛ ولى اگر با آب قليل باشد، بنابر احتياط واجب، بايد دو مرتبه شسته شود.295
آيه اللّه  مكارم: اگر شستن با شيلنگ، متصل به آب لوله كشى شهر باشد، (بعد از برطرف شدن بول ) يك مرتبه شسته شود، كفايت مى كند ؛ ولى اگر با آب قليل باشد، بايد دو مرتبه شسته شود.296

ترشّحات آب نجس
پرسش 567 . هنگام تطهير نجاست گاهى آب لوله كشى در اثر رسيدن به عين نجاست به بدن ترشّح مى كند، حكم اين ترشح چيست؟
همه مراجع: با توجه به اينكه آب لوله كشى، به كر متصل است، ترشّح آن پاك است ؛ مگر آنكه عين نجاست در آب ترشح شده، ديده شود.297

سيفون توالت
پرسش 568 . آبى كه هنگام كشيدن سيفون توالت به بدن ترشح مى كند پاك است؟
همه مراجع: اگر هنگام كشيدن سيفون، شيلنگ متصل به شير آب به آن جارى باشد، ترشحات پاك است.298

چاه منزل
پرسش 569 . آيا جايز است چاه آشپزخانه و توالت يكى باشد؟
همه مراجع: آرى، اشكال ندارد ؛ ولى بهتر است از يكديگر جدا باشند. در هر حال سعى شود مانند نان و... در آن ريخته نشود.299

توالت منزل
پرسش 570 . اگر توالت خانه رو يا پشت به قبله ساخته شده باشد، وظيفه هنگام تخلى چيست؟
همه مراجع: بايد هنگام تخلّى طورى بنشيند كه بدن به سمت يا پشت به قبله قرار نگيرد.300
تبصره 1. آيه اللّه  سيستانى در مسئله احتياط واجب دارند.
تبصره 2. هنگام تطهير رو يا پشت به قبله بودن، اشكال ندارد.

رهن و اجاره
پرسش 571 . براى رهن خانه چه كنيم تا دچار ربا نشويم؟
همه مراجع (به جز سيستانى ): راه صحيح آن است كه از اول به عنوان اجاره قرارداد بسته شود ؛ به طورى كه مالك، خانه خود را تا مدت مشخص به مبلغ معينى، به مستأجر اجاره دهد و شرط كند كه مستأجر مبلغى را به او قرض دهد. اما اگر اول به عنوان قرض، پول را به صاحبخانه دهد ـ به شرط آنكه خانه را به كمتر از قيمت اجاره دهد ـ ربا و حرام است.301
آيه اللّه  سيستانى: اجاره به شرط قرض، بنابر احتياط واجب جايز نيست.302
تبصره. اصطلاح «رهن» در رهن و اجاره خانه غلط مشهور است، اصطلاح قرض و اجاره (اجاره به شرط قرض ) صحيح است. از اين رو اصل قرض خمس ندارد.

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

228. توبه 9 ، آيه 108.
229. توضيح المسائل مراجع، م 160 و 170 و وحيد، توضيح المسائل، م 161 و 171 و دفتر: خامنه اى.
230. توضيح المسائل مراجع، م 159.
231. توضيح المسائل مراجع، م 160 و 170.
232. امام و فاضل، توضيح المسائل مراجع، م 159 و خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 71.
233. توضيح المسائل مراجع، م 159.
234. توضيح المسائل مراجع، م 159.
235. توضيح المسائل مراجع، م 159.
236. مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 159 و وحيد، توضيح المسائل، م 160.
237. توضيح المسائل مراجع، م 162 و وحيد، توضيح المسائل، م 163 و دفتر: خامنه اى.
238. امام و فاضل، توضيح المسائل مراجع، م 159 و خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 71.
239. توضيح المسائل مراجع، م 159.
240. مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 159 و وحيد، توضيح المسائل، م 160.
241. تبريزى، استفتائات، س 130 و دفتر: همه مراجع.
242. امام، استفتائات، احكام نجاسات، س 327 و 328 ؛ نورى، استفتائات، ج 1، س 35 .
243. استفتائات، ج 1، س 222.
244. تبريزى، استفتائات، س 103.
245. مكارم، استفتائات، ج 1، س 34 و سيستانى، سايت، نجاسات.
246. خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 292 ؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 47 و جامع الاحكام، ج 1، س 80.
247. دفتر: فاضل.
248. دفتر: وحيد.
249. امام، استفتائات، احكام نجاسات، س 327 و مكارم، استفتائات، ج 1، س 34 و سيستانى، سايت، نجاسات و خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 292 و فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 47 و جامع الاحكام، ج 1، س 80 و دفتر: بهجت.
250. دفتر: تبريزى.
251. توضيح المسائل مراجع، م 848 و وحيد، توضيح المسائل مراجع، م 854 و دفتر: خامنه اى.
252. فاضل، جامع المسائل، ج 1 س 46 و خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 71 و 73.
253. توضيح المسائل مراجع، م 159.
254. توضيح المسائل مراجع، م 159.
255. توضيح المسائل مراجع، م 159.
256. مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 159 و وحيد، توضيح المسائل، م 160.
257. توضيح المسائل مراجع، م 37 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 37 ؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 49 ؛دفتر: خامنه اى.
258. توضيح المسائل مراجع، م 37.
259. توضيح المسائل مراجع، م 37.
260. توضيح المسائل مراجع، م 191 و وحيد، توضيح المسائل مراجع، م 192 و دفتر: خامنه اى.
261. خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 300 و دفتر: همه مراجع.
262. بهجت و صافى، توضيح المسائل مراجع، م 142 ؛ تبريزى، استفتائات، س 69 ؛ امام، سيستانى و فاضل، التعليقه على العروه، احكام النجاسات، م 32 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 143.
263. توضيح المسائل مراجع، م 142 ؛ امام و نورى، التعليقه على العروه، احكام النجاسات، م 32.
264. سيستانى، صافى، توضيح المسائل مراجع، م 142 ؛ امام، فاضل و نورى، التعليقه على العروه، احكام النجاسات، م 32 ؛ تبريزى، استفتائات، س 69 و دفتر: بهجت، خامنه اى و وحيد.
265. توضيح المسائل مراجع، م 142 و التعليقه على العروه، احكام النجاسات، م 32.
266. توضيح المسائل مراجع، م 129 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 130 و دفتر: خامنه اى.
267. توضيح المسائل مراجع، م 100 و 141 ؛ بهجت، وسيله النجاة، ج 1، م 527 و توضيح المسائل مراجع، م 141 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 101 و 142 و دفتر: خامنه اى.
268. مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 100 و 141.
269. نورى، توضيح المسائل مراجع، م 100 و 141.
270. توضيح المسائل مراجع، م 114.
271. توضيح المسائل مراجع، م 114.
272. صافى، جامع الاحكام، ج1، س 146 ؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 99 و دفتر: همه مراجع.
273. توضيح المسائل مراجع، م 141 ؛ وحيد، توضيح المسائل مراجع، م 142 و دفتر: خامنه اى.
274. توضيح المسائل مراجع، م 98 و دفتر: فاضل.
275. بهجت، توضيح المسائل مراجع، م 98 و وسيله النجاة، ج 1، م 524 ؛ مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 98 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م99 ؛ نورى، توضيح المسائل، م98 ؛ تعليقات على العروة، فى النجاسات، الخامس، م1 .
276. فاضل، تعليقات على العروة، فى النجاسات، الخامس، م 1 و سيستانى، توضيح المسائل مراجع، م 98.
277. خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 269 و استفتاء، س 992.
278. امام و بهجت، توضيح المسائل مراجع، م 226 و دفتر: خامنه اى.
279. تبريزى و سيستانى، منهاج الصالحين، ج 1، م 493.
280. مكارم، توضيح المسائل مراجع، م 226 و صافى، هداية العباد، ج 1، م 623 و 624.
281. فاضل، توضيح المسائل مراجع، م 226.
282. نورى، توضيح المسائل مراجع، م 226.
283. وحيد، توضيح المسائل، م 234.
284. توضيح المسائل مراجع، م 230 و دفتر: خامنه اى.
285. توضيح المسائل مراجع، م 230.
286. توضيح المسائل مراجع، م 229 و دفتر: خامنه اى.
287. توضيح المسائل مراجع، م 233.
288. توضيح المسائل مراجع، م 233.
289. توضيح المسائل مراجع، م 233.
290. العروة الوثقى، ج1، لباس المصلى، م 26.
291. توضيح المسائل مراجع، م 834 و 836 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 840 و 844 و دفتر: خامنه اى.
292. خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س1219 ؛ مكارم، استفتائات، ج1، س132 و 138 ؛ سيستانى،sistani.org، زينت ، س34 و توضيح المسائل مراجع، م846 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج2، س1688 ؛ تبريزى، صراط النجاة، ج3، س781 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م852 ؛ نورى، استفتائات، ج2، س569 و توضيح المسائل، م847.
293. توضيح المسائل مراجع، م846 ؛ امام، استفتائات، ج3، سؤالات متفرقه ، س174.
294. توضيح المسائل مراجع، م 66.
295. توضيح المسائل مراجع، م 66 و خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 98.
296. توضيح المسائل مراجع، م 66.
297. توضيح المسائل مراجع، م 177 و وحيد، توضيح المسائل، م 178 و دفتر: خامنه اى.
298. توضيح المسائل مراجع، م 27 و سيستانى، سايت، طهارت.
299. مكارم، استفتائات، ج 1، س 1793 و دفتر: همه مراجع.
300. توضيح المسائل مراجع، م 59 ؛ وحيد، توضيح المسائل، م 59 و دفتر: خامنه اى.
301. امام، استفتائات، ج 2 اجاره، س 35 ؛ وحيد، منهاج الصالحين، ج 3، م 798 ؛ تبريزى، استفتائات، س 1201 ؛ مكارم، استفتائات، ج 2، س 830 ؛ فاضل، جامع المسائل، ج 1، س 1107 ؛ خامنه اى، اجوبة الاستفتائات، س 1662 ؛ صافى، جامع الاحكام، ج 1، س 1205 ؛ بهجت، توضيح المسائل، متفرقات، م 6 ؛ دفتر: نورى.
302. سيستانى، منهاج الصالحين، ج 2، م 1014.